
Cách Sinh Tồn Khi Gặp Nạn Trong Rừng: Từ Trước Lúc Hạ Cánh Khẩn Cấp Đến Khoảnh Khắc Được Cứu
▶ CHƠI MIỄN PHÍ NGAYKhông cần cài đặt · Điện thoại hoặc máy tính · 3–4 phút mỗi lượtCon đường sống sót của người hạ cánh khẩn cấp xuống rừng đơn giản hơn ta tưởng. Chịu được cú chạm đất, tránh xa lửa, rồi ở cạnh máy bay giữ nước và chỗ ngủ, và phát tín hiệu để người ta thấy từ trên trời. Bài viết này sắp xếp theo thứ tự dựa trên cẩm nang sinh tồn của Quân đội Hoa Kỳ (FM 21-76), hướng dẫn an toàn của Cục Hàng không Liên bang Hoa Kỳ (FAA) và Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO), CDC Hoa Kỳ, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và tài liệu du lịch an toàn ở nước ngoài của Bộ Ngoại giao Hàn Quốc.
1. Ngay trước khi hạ cánh khẩn cấp: dây an toàn và tư thế chống va đập
- Thắt dây an toàn thấp dưới xương chậu, không xoắn, thật chặt (hướng dẫn ICAO).
- Đồ dễ bay như điện thoại, chai nước thì cho vào túi và cố định dưới ghế.
- Xác định lối thoát hiểm và cách mở, rồi nghe theo chỉ dẫn của phi công và tổ bay đến cùng.
- Tư thế chống va đập: đặt hai chân sát sàn, cúi thân trên, hạ đầu về phía lưng ghế trước hoặc đầu gối và dùng tay ôm lấy. Đây là tư thế giúp giảm việc cơ thể bị hất văng và chịu va chạm lần hai (bản tin an toàn khoang hành khách của FAA).
2. Ngay sau khi dừng: tránh xa lửa và nhiên liệu
Nếu nhiên liệu rò rỉ, trong vài phút có thể bốc cháy. Bỏ hành lý lại và trước hết đi ra đủ xa máy bay. Người bị thương không tự di chuyển được thì cùng kéo ra. Chỉ bắt đầu chữa trị và sắp xếp sau khi hết nguy hiểm.
3. Ở lại gần máy bay
Cẩm nang sinh tồn của Quân đội Hoa Kỳ nói rằng phần lớn các vụ cứu hộ diễn ra với những người sống sót ở lại gần máy bay. Máy bay dễ thấy từ trên cao hơn người nhiều, đồng thời là chỗ trú và thiết bị phát tín hiệu. Đừng đuổi theo người đã đi mất hay tản ra tìm đường. Trong rừng, chỉ vài bước là mất phương hướng.
4. Báo vị trí: ELT và 121,5MHz
- ELT (thiết bị phát tín hiệu khẩn cấp báo vị trí): có thể bị tắt do va đập hoặc rớt ăng-ten nên hãy kiểm tra xem có đang bật không. Từ năm 2009, vệ tinh (Cospas-Sarsat) chỉ nhận tín hiệu ELT 406MHz (FAA).
- 121,5MHz là tần số khẩn cấp hàng không quốc tế. Khi gọi Mayday, hãy lặp lại ngắn gọn và chính xác vị trí (tọa độ, địa hình dễ nhận ra), số người và thương tích.
- Sóng bộ đàm bị tán rừng chắn. Hãy phát ở nơi cao và thoáng như trên thân máy bay hoặc khoảng trống, và tiết kiệm pin.
- Nếu là người Hàn Quốc, ngoài cơ quan cứu hộ địa phương, hãy báo cả cho trung tâm lãnh sự (Consular call center) của Bộ Ngoại giao Hàn Quốc, +82-2-3210-0404 (24 giờ).
5. Nước: nhất định phải đun sôi hoặc khử trùng
CDC Hoa Kỳ hướng dẫn đun nước sông, nước mưa sôi sùng sục ít nhất 1 phút (từ độ cao khoảng 2.000 m trở lên thì 3 phút). Đun sôi không loại bỏ được hóa chất. Cũng có thể dùng viên lọc nước. Nước mưa trong thì hứng bằng tấm bạt hoặc vật chứa sạch. Nếu bị tiêu chảy, hãy uống nước đã đun từng ít một và thường xuyên, rồi nghỉ ngơi.
6. Chỗ ngủ và lửa
- Tránh ẩm, côn trùng, rắn bằng cách làm chỗ ngủ nâng cao khỏi mặt đất và che mái (FM 21-76).
- Tránh dưới cây chết và cành lớn khô. Chúng có thể rơi bất ngờ khi có gió và mưa.
- Ngay cả trong rừng ẩm, bên trong cành chết vẫn khô. Hãy nhóm lửa từ mồi lửa nhỏ trước. Không đổ nhiên liệu máy bay vào lửa.
- Khi có sấm sét, không đứng dưới cây to đứng một mình.
7. Muỗi và động vật hoang dã
- Amazon là vùng có nguy cơ sốt rét, sốt xuất huyết và sốt vàng. Hãy mặc áo dài tay, quần dài, dùng thuốc chống muỗi và màn. Trước khi xuất cảnh, bắt buộc tư vấn về tiêm chủng và thuốc dự phòng (CDC, Cơ quan Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hàn Quốc).
- Báo đốm: tuyệt đối không chạy, vừa nhìn thẳng vừa từ từ lùi lại. Nếu nó hung hăng, hãy dùng cành cây v.v. để trông to lớn hơn. Việc nó tấn công người rất hiếm (Panthera).
- Cá sấu caiman: đặc biệt là sáng sớm, chiều tối và ban đêm, đừng lại gần mép nước, hãy đứng cách mép nước vài mét.
- Rắn: đừng bắt hay xua đuổi, hãy từ từ lùi lại. Nếu bị cắn, hãy giúp người bị cắn bình tĩnh, cố định chi bị cắn cho khỏi cử động rồi chuyển đi cấp cứu. Không rạch, không hút, không buộc garô (WHO).
- Không chạm vào ếch và côn trùng sặc sỡ.
8. Tín hiệu: để người ta thấy từ trên trời
Khói và vẫy tay dưới tán rừng thì không thấy được từ trên cao. Hãy chuẩn bị ba đống lửa xếp thành hình tam giác ở khoảng trống thoáng bầu trời và dùng lá tươi tạo khói trắng. Phát tín hiệu theo bộ ba, thật lớn, tương phản rõ, như gương tín hiệu hay vải màu sáng. Máy bay tìm kiếm chỉ lướt qua trong chốc lát nên hãy chuẩn bị sẵn từ trước.
9. Khoảnh khắc trực thăng cứu hộ
Sau khi nhận tín hiệu của tổ bay, hãy cúi thấp người và tiến lại từ phía trước hoặc bên hông nơi phi công nhìn thấy. Cánh quạt đuôi quay nhanh và khó nhìn thấy nên tuyệt đối không đi về phía đuôi. Chuyển người bị thương trước, bỏ lại hành lý và làm theo chỉ dẫn.
10. Nếu cứu hộ không đến
Chỉ nghĩ đến việc di chuyển khi nước, thức ăn đã cạn và rõ ràng tín hiệu không đến được nơi nào. Nếu di chuyển, hãy đi xuôi dòng nước về hạ lưu, vì dòng nước rốt cuộc dẫn đến nơi có người sinh sống. Đừng nhảy xuống nước hay bám vào khúc gỗ, hãy đi bộ cách xa mép nước.
Trước khi đi: chuẩn bị cho chuyến du lịch vùng hẻo lánh ở nước ngoài
- Với chuyến bay trải nghiệm hay tour, hãy xác nhận đó là đơn vị có giấy phép địa phương. Câu "không cần giấy tờ gì cũng được" là dấu hiệu nguy hiểm.
- Chuẩn bị bảo hiểm du lịch, ứng dụng du lịch an toàn ở nước ngoài của Bộ Ngoại giao Hàn Quốc và số trung tâm lãnh sự.
- Tư vấn tiêm vắc-xin sốt vàng và thuốc phòng sốt rét trước khi xuất cảnh.
Luyện tập bằng mô phỏng
Đọc danh sách thì dễ, nhưng nhớ ra được vào lúc động cơ chết máy và ngọn cây đang lao đến thì khó. Rơi ở Amazon, 42 giờ chờ cứu hộ là game trình duyệt miễn phí để bạn tự đưa ra những quyết định này chỉ trong vài giây (địa điểm, công ty và nhân vật là hư cấu). Hãy xem thêm cả hướng dẫn game.
Tài liệu tham khảo
- Hướng dẫn tư thế chống va đập của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) (Doc 10086)
- Bản tin an toàn khoang hành khách của Cục Hàng không Liên bang Hoa Kỳ (FAA) · hướng dẫn về ELT 406MHz
- Cẩm nang sinh tồn của Quân đội Hoa Kỳ FM 21-76
- Hướng dẫn đun nước và các bệnh do muỗi truyền của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) · Cơ quan Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hàn Quốc
- Sơ cứu khi bị rắn cắn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
- Hướng dẫn ứng phó với mèo rừng hoang dã của Panthera · Quy tắc an toàn với cá sấu của Lãnh thổ phía Bắc, Úc
- Quy tắc an toàn với trực thăng cấp cứu y tế
- Du lịch an toàn ở nước ngoài · trung tâm lãnh sự của Bộ Ngoại giao Hàn Quốc
Câu hỏi thường gặp
Khi máy bay hạ cánh khẩn cấp thì việc đầu tiên phải làm là gì?
Giữ nguyên dây an toàn và giữ tư thế chống va đập cho đến khi hạ cánh xong. Khi dừng hẳn, bỏ hành lý và đi ra đủ xa khỏi nhiên liệu, lửa; khi hết nguy hiểm thì quay lại gần máy bay.
Đi bộ tìm đường ra khỏi rừng chẳng phải tốt hơn sao?
Không, nếu cứu hộ đang đến. Phần lớn các vụ cứu hộ diễn ra với những người ở lại gần máy bay. Chỉ khi chắc chắn cứu hộ sẽ không đến mới đi xuôi dòng về hạ lưu.
Nước sông đun sôi rồi thì uống được không?
Đun sôi sùng sục ít nhất 1 phút (ở núi cao là 3 phút) sẽ diệt vi khuẩn, vi-rút và ký sinh trùng. Hóa chất thì không mất đi (CDC).
Bị rắn cắn có phải hút nọc độc ra không?
Không. Không rạch, không hút, không buộc garô. Hãy giúp người bị cắn bình tĩnh, cố định chi bị cắn cho khỏi cử động rồi nhanh chóng chuyển đi cấp cứu (WHO).
Gặp báo đốm thì phải làm gì?
Tuyệt đối không chạy, vừa nhìn thẳng vừa từ từ lùi lại. Nếu nó hung hăng, hãy làm cho mình trông to lớn hơn. Việc nó tấn công người rất hiếm (Panthera).
ELT là gì?
Là thiết bị phát tín hiệu khẩn cấp báo vị trí. Nó được thiết kế để tự động phát tín hiệu khi bị va đập, nhưng có thể bị tắt hoặc rớt ăng-ten nên hãy kiểm tra. Vệ tinh nhận tín hiệu 406MHz (FAA).
Khi trực thăng đến thì có được chạy ra ngay không?
Không. Hãy đợi tổ bay ra hiệu rồi cúi thấp người, tiến lại từ phía trước hoặc bên hông nơi phi công nhìn thấy. Tuyệt đối không đi về phía cánh quạt đuôi.
Gặp sự cố ở nước ngoài thì liên lạc với ai?
Ngoài cơ quan cứu hộ địa phương, hãy báo cho trung tâm lãnh sự của Bộ Ngoại giao Hàn Quốc (+82-2-3210-0404, 24 giờ).